تحولات کسبوکار و زنجیره تأمین ۲۰۲۵؛ توقف AI استارباکس، بحران خاورمیانه و رونق انبارهای گمرکی
در سالهای اخیر، زنجیره تأمین جهانی با تغییرات گستردهای روبهرو شده است. فناوریهای جدید، هوش مصنوعی، تعرفههای تجاری و تنشهای ژئوپولیتیکی، شیوه مدیریت منابع را تغییر دادهاند.
یکی از رویدادهای مهم سال ۲۰۲۵ به شرکت Starbucks مربوط میشود. این شرکت تصمیم گرفت استفاده از ابزار هوش مصنوعی برای شمارش موجودی را در فروشگاههای آمریکای شمالی متوقف کند.
همزمان، افزایش تعرفههای تجاری، رشد تقاضا برای انبارهای گمرکی و بحرانهای خاورمیانه نیز فشار زیادی بر زنجیره تأمین جهانی وارد کردند.
این تحولات نشان میدهند که شرکتها باید مدلهای مدیریت منابع و زنجیره تأمین خود را با شرایط جدید سازگار کنند. در این مقاله، مهمترین چالشها و فرصتهای این حوزه را بررسی میکنیم.
Starbucks و توقف ابزار هوش مصنوعی شمارش موجودی
Starbucks برای حل مشکل کمبود محصولات و بهبود مدیریت موجودی، در سال ۲۰۲۵ از ابزار هوش مصنوعی شمارش موجودی استفاده کرد. شرکت این فناوری را در فروشگاههای آمریکای شمالی گسترش داد.
هدف این ابزار افزایش سرعت و دقت شمارش اقلام بود. سیستم هوش مصنوعی باید محصولات موجود در فروشگاه را شناسایی و اطلاعات موجودی را ثبت میکرد.
با این حال، شرکت پس از حدود ۹ ماه استفاده، تصمیم گرفت این ابزار را کنار بگذارد.
گزارشها نشان میدادند که سیستم در شناسایی برخی اقلام دچار خطا میشود. برای مثال، ابزار گاهی یک نوع شیره را با محصولی مشابه اشتباه میگرفت. این خطاها باعث کاهش دقت اطلاعات موجودی میشدند.
Starbucks در بیانیه خود اعلام کرد که قصد دارد روشهای شمارش موجودی را استاندارد کند. شرکت همچنین میخواهد فرایند مدیریت موجودی را در مقیاس گسترده با دقت بیشتری اجرا کند.
علاوه بر این، Starbucks روی افزایش دفعات تأمین محصولات و بهروزرسانی اطلاعات موجودی سرمایهگذاری میکند. هدف شرکت این است که فروشگاهها همیشه اطلاعات دقیقتری از کالاهای موجود داشته باشند.
تجربه Starbucks یکی از چالشهای مهم استفاده از فناوریهای جدید را نشان میدهد. شرکتها از یک طرف برای افزایش بهرهوری به هوش مصنوعی نیاز دارند. از طرف دیگر، باید محدودیتها و خطاهای این فناوری را نیز مدیریت کنند.
پیادهسازی موفق فناوریهای جدید به آزمایش، آموزش کارکنان و دریافت بازخورد مستمر نیاز دارد.
برای آشنایی بیشتر با سیستمهای مدیریت منابع سازمانی، میتوانید مقاله بهترین نرمافزار ERP در ایران را مطالعه کنید.
انبارهای گمرکی و تأثیر تعرفههای تجاری ترامپ
افزایش تعرفههای تجاری باعث شده است شرکتها به روشهای جدیدی برای مدیریت واردات فکر کنند. یکی از این روشها استفاده از انبارهای گمرکی یا Bonded Warehousing است.
واردکنندگان میتوانند کالاهای خود را در این انبارها نگهداری کنند. آنها تا زمان خروج کالا از انبار، تعرفههای گمرکی را پرداخت نمیکنند.
این ویژگی به شرکتها کمک میکند جریان نقدینگی خود را بهتر مدیریت کنند. به همین دلیل، اهمیت انبارهای گمرکی در آمریکا افزایش یافته است.
آمریکا بیش از ۱۷۰۰ انبار فعال از این نوع دارد. شرکتهای واردکننده از این زیرساخت برای مدیریت هزینههای واردات استفاده میکنند.
تعرفههای تجاری جدید، تقاضا برای این انبارها را افزایش دادهاند. بهویژه تعرفههای اعمالشده بر کالاهای وارداتی از چین، شرکتها را به استفاده بیشتر از این مدل تشویق کردهاند.
افزایش تقاضا باعث کمبود فضای مناسب شده است. در برخی مناطق، هزینه اجاره انبارهای گمرکی به چند برابر هزینه انبارهای معمولی رسیده است.
بسیاری از شرکتهای لجستیکی نیز تلاش میکنند ظرفیت خود را افزایش دهند. برخی شرکتها درخواست تبدیل انبارهای معمولی به انبارهای گمرکی را ارائه کردهاند.
با این حال، این فرایند ساده نیست. شرکتها باید مراحل اداری و قانونی مختلفی را طی کنند. هزینه تجهیز و مدیریت این انبارها نیز افزایش یافته است.
در چنین شرایطی، ابزارهای مالی اهمیت بیشتری پیدا میکنند. یکی از این ابزارها تأمین مالی زنجیره تأمین یا Supply Chain Financing است.
شرکتهایی مانند Wells Fargo از مدلهای مالی مختلف برای کمک به مدیریت هزینههای موجودی استفاده میکنند. این مدلها به شرکتها اجازه میدهند پرداخت برخی هزینهها را مدیریت یا به زمان دیگری منتقل کنند.
این موضوع برای صنایع مختلف اهمیت دارد. شرکتهای فعال در حوزه بهداشت، درمان، خردهفروشی و واردات کالا بیش از دیگران با این چالش روبهرو هستند.
برای آشنایی بیشتر با ابزارهای مدیریت ارتباط با مشتری، میتوانید مقاله بهترین CRM ایرانی را بررسی کنید.
بحران خاورمیانه و تأثیر آن بر زنجیره تأمین جهانی
تحولات ژئوپولیتیکی خاورمیانه نیز فشار زیادی بر زنجیره تأمین جهانی وارد کردهاند. تنشهای نظامی و سیاسی میتوانند مسیرهای حملونقل و جریان انرژی را مختل کنند.
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان است. هرگونه اختلال در این منطقه میتواند قیمت نفت، سوخت و مواد اولیه را افزایش دهد.
کشورهای آسیایی وابستگی زیادی به انرژی خاورمیانه دارند. به همین دلیل، بحرانهای این منطقه میتوانند تولید کارخانهها و هزینه حملونقل را تحت تأثیر قرار دهند.
یکی از صنایع آسیبپذیر، صنعت تولید مواد پلاستیکی است. بسیاری از محصولات مصرفی برای بستهبندی به موادی مانند PET نیاز دارند.
PET در تولید بطریهای نوشیدنی، محصولات آرایشی و بسیاری از کالاهای مصرفی کاربرد دارد. کمبود مواد اولیه میتواند تولید این محصولات را کاهش دهد.
برای مثال، برخی کارخانههای کره جنوبی با مشکلات تأمین مواد اولیه روبهرو شدهاند. این وضعیت تولید مواد بستهبندی را تحت فشار قرار داده است.
شرکتهای فعال در صنعت زیبایی نیز با این مشکل مواجه هستند. برندهایی مانند L’Oréal و AmorePacific برای تأمین بستهبندی محصولات خود با چالشهایی روبهرو شدهاند.
در هند نیز افزایش قیمت مواد اولیه و بستهبندی، هزینه تولید کالاهای مصرفی را افزایش داده است.
افزایش قیمت نفت، سوخت و حملونقل فقط یک صنعت را تحت تأثیر قرار نمیدهد. این تغییرات میتوانند هزینه تولید و توزیع بسیاری از کالاها را افزایش دهند.
صنایع مختلف، از تولید نوشیدنی گرفته تا تایر و اسباببازی، با افزایش هزینهها مواجه شدهاند.
شرکتهایی مانند Walmart، Samyang Foods و Michelin نیز باید اثر این تغییرات را در برنامهریزی زنجیره تأمین خود مدیریت کنند.
افزایش اهمیت مدیریت ریسک در زنجیره تأمین
شرکتها امروز با سطح بالایی از عدم قطعیت روبهرو هستند. تغییرات سیاسی، تعرفههای تجاری، جنگها و بحرانهای انرژی میتوانند برنامههای زنجیره تأمین را مختل کنند.
به همین دلیل، مدیریت ریسک به یکی از مهمترین بخشهای مدیریت زنجیره تأمین تبدیل شده است.
سازمانها باید زنجیرههای تأمین انعطافپذیرتری ایجاد کنند. وابستگی به یک تأمینکننده یا یک مسیر حملونقل میتواند ریسک کسبوکار را افزایش دهد.
بسیاری از شرکتها اکنون به دنبال تأمینکنندگان جایگزین هستند. آنها همچنین تلاش میکنند مسیرهای حملونقل و مراکز ذخیرهسازی خود را متنوع کنند.
فناوری نیز نقش مهمی در این فرایند دارد. ابزارهای تحلیلی و سیستمهای هوش مصنوعی میتوانند به شرکتها در پیشبینی تقاضا و مدیریت موجودی کمک کنند.
با این حال، تجربه Starbucks نشان میدهد که استفاده از هوش مصنوعی باید مرحلهای باشد.
شرکتها نباید یک فناوری جدید را بدون آزمایش گسترده در تمام بخشهای سازمان اجرا کنند. بهتر است ابتدا فناوری را در مقیاس محدود آزمایش کنند.
پس از بررسی نتایج، سازمان میتواند دامنه استفاده از فناوری را افزایش دهد.
آموزش کارکنان نیز اهمیت زیادی دارد. حتی بهترین سیستمهای نرمافزاری بدون همکاری کاربران نمیتوانند عملکرد مناسبی داشته باشند.
آینده انبارهای گمرکی و مدیریت موجودی
افزایش تعرفهها احتمالاً اهمیت انبارهای گمرکی را بیشتر خواهد کرد. این انبارها به شرکتها کمک میکنند هزینههای واردات را بهتر مدیریت کنند.
با این حال، افزایش تقاضا ممکن است هزینه استفاده از این زیرساختها را نیز بالا ببرد.
شرکتها باید قبل از استفاده از این مدل، هزینه و مزایای آن را بررسی کنند. در برخی شرایط، هزینه اجاره و نگهداری ممکن است مزایای مالی تأخیر در پرداخت تعرفه را کاهش دهد.
در کنار انبارهای گمرکی، مدلهای جدید مدیریت موجودی نیز اهمیت پیدا میکنند.
یکی از این مدلها Vendor Managed Inventory یا VMI است. در این روش، تأمینکننده نقش فعالتری در مدیریت موجودی مشتری دارد.
شرکتهای لجستیکی مانند ITS Logistics از مدلهای مشابه برای بهبود گردش موجودی استفاده میکنند.
این روش میتواند میزان سرمایه درگیر در موجودی را کاهش دهد. همچنین به شرکتها کمک میکند محصولات مورد نیاز را در زمان مناسب تأمین کنند.
مدیریت دقیق موجودی در شرایط اقتصادی فعلی اهمیت زیادی دارد. نگهداری بیش از حد کالا باعث افزایش هزینه انبارداری میشود.
از طرف دیگر، کمبود موجودی میتواند فروش شرکت را کاهش دهد.
به همین دلیل، سازمانها باید بین هزینه نگهداری و ریسک کمبود کالا تعادل ایجاد کنند.
برای آشنایی بیشتر با سیستمهای مدیریت فرایندهای سازمانی، میتوانید مقاله اتوماسیون اداری یکپارچه را مطالعه کنید.
نتیجهگیری
سال ۲۰۲۵ تغییرات مهمی را در حوزه کسبوکار و زنجیره تأمین ایجاد کرد. این تغییرات از فناوری هوش مصنوعی تا تعرفههای تجاری و بحرانهای ژئوپولیتیکی را در بر میگیرند.
توقف ابزار هوش مصنوعی شمارش موجودی توسط Starbucks نشان میدهد که فناوری همیشه بلافاصله به نتیجه مطلوب نمیرسد. شرکتها باید فناوریهای جدید را آزمایش کنند و عملکرد آنها را بهطور مستمر بررسی کنند.
تعرفههای تجاری نیز شرکتها را به استفاده بیشتر از ابزارهایی مانند انبارهای گمرکی و تأمین مالی زنجیره تأمین سوق دادهاند.
در همین زمان، بحرانهای ژئوپولیتیکی هزینه تأمین مواد اولیه و حملونقل را افزایش دادهاند. صنایع مختلف اکنون باید برای اختلالات احتمالی برنامهریزی دقیقتری داشته باشند.
موادی مانند PET و سایر مواد اولیه حیاتی، نقش مهمی در بسیاری از صنایع دارند. هرگونه اختلال در تأمین آنها میتواند زنجیره بزرگی از تولیدکنندگان و مصرفکنندگان را تحت تأثیر قرار دهد.
آینده زنجیره تأمین به انعطافپذیری، مدیریت ریسک و استفاده هوشمندانه از فناوری وابسته است.
شرکتها باید روی فناوری سرمایهگذاری کنند، اما نباید نقش نیروی انسانی و فرایندهای عملیاتی را نادیده بگیرند.
ترکیب فناوریهای نوین، آموزش مستمر کارکنان و مدیریت دقیق ریسک میتواند به سازمانها کمک کند در شرایط نامطمئن اقتصادی و سیاسی عملکرد پایدارتری داشته باشند.
در نهایت، شرکتهایی که بتوانند سریعتر با تغییرات بازار سازگار شوند، شانس بیشتری برای حفظ رشد و رقابتپذیری خواهند داشت.
